{"id":618,"date":"2021-09-28T16:15:53","date_gmt":"2021-09-28T14:15:53","guid":{"rendered":"https:\/\/vtb100.be\/?p=618"},"modified":"2021-09-28T16:15:53","modified_gmt":"2021-09-28T14:15:53","slug":"een-levende-steen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vtb100.be\/?p=618","title":{"rendered":"<strong>Een levende steen<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vorig jaar had ik me naar aanleiding van de Erfgoeddag verdiept in de materie rond de dynamitering van de IJzertoren in 1946. Tijdens dit onderzoek (uiteindelijk uitgemond in een kleine bijdrage in <a href=\"http:\/\/www.advn.eu\/web\/mededelingen\/ADVN-Mededelingen-67.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><em>ADVN-Mededelingen<\/em><\/a> en een online <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YHOeV73075E&amp;ab_channel=NISEtube\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">lezing<\/a> op een internationaal congres) stootte ik op een opvallend opiniestuk in <em><a href=\"https:\/\/nevb.be\/wiki\/Nieuwe_Gids,_De\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">De Nieuwe Standaard<\/a> <\/em>van de oud-vicerector van de KU Leuven, <a href=\"https:\/\/nevb.be\/wiki\/Cruysberghs,_Karel\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Karel Cruysberghs<\/a>. Cruysberghs veroordeelde de dynamitering ten strengste, maar gaf tegelijkertijd aan dat de poging uiteindelijk op een mislukking was uitgedraaid. De brokstukken van de IJzertoren vormden volgens de oud-vicerector immers \u2018levende stenen\u2019 die ook na de dynamitering bleven voortbestaan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Levende stenen\u2019 is een intrigerende metafoor voor de context rond de IJzertoren: het geeft onmiddellijk aan dat een monument steeds onderhevig is aan interpretatie(s). Het impliceert bijgevolg ook dat naargelang de context verandert de betekenis die aan de stenen wordt gegeven kan veranderen, of gewoonweg verdwijnen (een \u2018levende\u2019 steen kan op een bepaald moment \u2018sterven\u2019).<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:59% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><a href=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151139867-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1013\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151139867-1013x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-622 size-full\" srcset=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151139867-1013x1024.jpg 1013w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151139867-297x300.jpg 297w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151139867-768x777.jpg 768w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151139867-1519x1536.jpg 1519w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151139867-2025x2048.jpg 2025w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151139867-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 706px) 89vw, (max-width: 767px) 82vw, 740px\" \/><\/a><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar \u2018levende stenen\u2019 \u2013 zo heb ik geleerd na een uitzonderlijke vondst in het VTB-archief \u2013 is niet alleen een passende beeldspraak voor de dynamitering van de IJzertoren: de foto\u2019s hierbij toegevoegd zijn een fascinerend voorbeeld van hoe de stenen ook letterlijk een nieuw leven konden krijgen. De foto\u2019s illustreren immers een brokstuk van de gedynamiteerde IJzertoren, met het VTB-logo daarop prominent aanwezig. Het was in 1972 door het <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/nevb.be\/wiki\/IJzerbedevaart(en)#Brokken_en_herbeginnen:_de_naoorlogse_IJzerbedevaarten\" target=\"_blank\">IJzerbedevaartcomit\u00e9<\/a> aan de VTB geschonken, als dank voor de vele steun van de VTB doorheen de decennia.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-2 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151145696-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"949\" src=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151145696-1024x949.jpg\" alt=\"\" data-id=\"624\" data-full-url=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151145696-scaled.jpg\" data-link=\"https:\/\/vtb100.be\/?attachment_id=624\" class=\"wp-image-624\" srcset=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151145696-1024x949.jpg 1024w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151145696-300x278.jpg 300w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151145696-768x712.jpg 768w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151145696-1536x1424.jpg 1536w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151145696-2048x1899.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 706px) 89vw, (max-width: 767px) 82vw, 740px\" \/><\/a><\/figure><\/li><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151156327_HDR-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"840\" src=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151156327_HDR-1024x840.jpg\" alt=\"\" data-id=\"625\" data-full-url=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151156327_HDR-scaled.jpg\" data-link=\"https:\/\/vtb100.be\/?attachment_id=625\" class=\"wp-image-625\" srcset=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151156327_HDR-1024x840.jpg 1024w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151156327_HDR-300x246.jpg 300w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151156327_HDR-768x630.jpg 768w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151156327_HDR-1536x1261.jpg 1536w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210907_151156327_HDR-2048x1681.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 706px) 89vw, (max-width: 767px) 82vw, 740px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De VTB was op twee vlakken een belangrijke steunpilaar geweest voor het comit\u00e9. Ten eerste had de VTB als toeristische vereniging een cruciale rol gespeeld in de massificatie van de IJzerbedevaarten. De VTB wilde immers via toerisme een wezenlijke rol spelen in de vorming van een Vlaamse identiteit. Dit kunnen we direct terugkoppelen aan het brokstuk: na wat speurwerk \u2013 en mede dankzij het beeldmateriaal hierbij toegevoegd \u2013 is het duidelijk geworden dat het overgeleverd stuk onderdeel was van de ori\u00ebntatietafel die de VTB al in 1934 had geplaatst op de IJzertoren. Het is bijgevolg een fascinerend voorbeeld van hoe de VTB via haar toeristische werking een bijdrage wilde leveren aan de bredere Vlaamse beweging.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><a href=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210908_135013907-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"798\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210908_135013907-798x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-627 size-full\" srcset=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210908_135013907-798x1024.jpg 798w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210908_135013907-234x300.jpg 234w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210908_135013907-768x986.jpg 768w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210908_135013907-1197x1536.jpg 1197w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210908_135013907-1596x2048.jpg 1596w, https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/IMG_20210908_135013907-scaled.jpg 1995w\" sizes=\"auto, (max-width: 706px) 89vw, (max-width: 767px) 82vw, 740px\" \/><\/a><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dit deed ze, ten tweede, ook via financi\u00eble middelen. Het document hierbij toegevoegd is een \u2018blijvende dankbare herinnering\u2019 van het IJzerbedevaartcomit\u00e9 aan de VTB voor haar bijdrage van meer dan 100.000fr. voor de heropbouw van de IJzertoren. Het benadrukt de verwevenheid tussen de IJzertoren en de VTB doorheen de laatste eeuw, en verklaart ook mede waarom het brokstuk van de eerste VTB-ori\u00ebntatietafel een nieuw leven werd geschonken.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het is ten slotte ook geweldig om vast te stellen dat de steen uiteindelijk nog een \u2018derde leven\u2019 heeft gekregen: ze is immers nu een van de meest unieke stukken die via de overdracht van het VTB-archief aan het ADVN een plaats heeft gekregen in het archief![1]<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-video\"><video height=\"720\" style=\"aspect-ratio: 1280 \/ 720;\" width=\"1280\" controls src=\"https:\/\/vtb100.be\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/VTB_IJzertoren.mp4\"><\/video><figcaption>Filmpje over de eerste VTB-ori\u00ebntatietafel die in 1934 op de IJzertoren werd geplaatst. Als je goed kijkt zie je hetzelfde VTB-logo van het brokstuk terug op de ori\u00ebntatietafel. In de jaren 1960 zou de VTB een nieuwe ori\u00ebntatietafel schenken aan de IJzertoren.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">[1] Een speciale dankjewel aan Peter Verplancke van het <em>Museum aan de IJzer<\/em> die de suggestie had gemaakt dat het brokstuk mogelijk afkomstig was van de eerste VTB-ori\u00ebntatietafel!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vorig jaar had ik me naar aanleiding van de Erfgoeddag verdiept in de materie rond de dynamitering van de IJzertoren in 1946. Tijdens dit onderzoek (uiteindelijk uitgemond in een kleine bijdrage in ADVN-Mededelingen en een online lezing op een internationaal congres) stootte ik op een opvallend opiniestuk in De Nieuwe Standaard van de oud-vicerector van &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/vtb100.be\/?p=618\" class=\"more-link\">Lees verder<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;<strong>Een levende steen<\/strong>&#8220;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[5,6,19,26,25,12,18],"class_list":["post-618","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vtbeeld","tag-archief","tag-audiovisueel","tag-beeld","tag-diksmuide","tag-ijzertoren","tag-vlaanderen","tag-vtb-vab"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=618"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":637,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618\/revisions\/637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}