{"id":80,"date":"2021-06-09T08:04:24","date_gmt":"2021-06-09T08:04:24","guid":{"rendered":"https:\/\/vtb100.be\/?p=80"},"modified":"2021-09-28T16:32:42","modified_gmt":"2021-09-28T14:32:42","slug":"startschot-9-06-1921","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vtb100.be\/?p=80","title":{"rendered":"9 juni 1921: een groep \u201caanpakkers\u201d komt samen in de Zingende Molens<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n

Het klinkt misschien als een platitude, maar historische gebeurtenissen vinden zelden plaats op \u2018historische\u2019 locaties. Het startschot voor de totstandkoming van de VTB werd dan ook niet gegeven in een koninklijke zaal, schouwburg of andere grootse locatie, maar in de gemoedelijke gezelligheid van een lokaal Antwerps caf\u00e9 op de hoek van het Statieplein (het huidige Koningin Astridplein) en de Gemeentestraat, De Zingende Molens<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Het begon allemaal met een klein berichtje dat op 4 juni 1921<\/strong> in De Standaard<\/em> werd gepubliceerd: de oproep \u201cNaar een Vlaamschen Toeristenbond\u201d deelde aan het Vlaamse leespubliek mee dat een \u201ckleine kern van overtuigden \u2013 een drietal\u201d de taak op zich had genomen om een Vlaamse toeristische vereniging te stichten. Het riep ge\u00efnteresseerden op om vijf dagen later te verzamelen in De Zingende Molens<\/em>, en stelde een simpel doel voorop: \u201cdat ieder die meent, op welke wijze en in welke mate dan ook, te kunnen bijdragen tot de oprichting van een V.T.B. zich dus nog heden aanmelde en ditmaal eens niet zegge: \u2018dat het zonder hem ook wel zal gaan\u2019.\u201d[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n

De drie tenoren, de jonge ingenieur (Con)Stan(t) Leurs<\/a>, de in Brussel wonende Nederlandse uitgever Chris de Does, en de Antwerpse stadsbediende Frits Henderickx, hadden voor hun oproep in De Standaard <\/em>al uitvoerig de plannen besproken, en een deel van die conversaties wordt nog altijd bewaard in de collectie, in de toepasselijk genummerde archiefdoos A1<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

In het bijzonder krijgen we ook een blik op de acties die Frits Henderickx \u2013 de, zoals we later zullen zien, \u2018pessimist\u2019 van het drietal \u2013 enkele jaren voordien al had ondernomen om een toeristische vereniging te stichten. Henderickx was immers lid van de Antwerpse tak van het Vlaams-nationalistische Vlaamsche Front (Frontpartij)<\/a>, en zag in de eerste plaats heil om in de schoot van de partij een toeristische afdeling op te richten.<\/p>\n\n\n\n

De partij was het plan genegen, en op 27 juni 1919<\/strong> vond een bureelvergadering plaats die zich boog over de materie en het voorstel van Henderickx goedkeurde. Met frisse moed wendde Henderickx zich tot zijn taak, maar kreeg al snel een slag van de hamer: de twee fietstochten die hij inrichtte om het veld af te toetsen brachten zo goed als niemand op de been. Daarenboven zorgde zijn aankomende dienstplicht ervoor dat hij spoedig alle plannen moest staken.<\/p>\n\n\n\n

Henderickx\u2019s mislukte poging had echter de kiem gelegd voor later succes: de bureelvergadering maakte immers ook melding van een bericht dat op 29 juni<\/strong> in het partijblad Ons Vaderland <\/em>gepubliceerd zou worden. De oproep herinnerde de lezer aan voorgaande (gefaalde) pogingen om een Vlaamse toeristische vereniging te stichten, en zag het vooral als een noodzaak om zich te keren tegen de invloed van \u201cden franskiljonschen Touring Club de Belgique\u201d. Het bericht eindige zijn pleidooi voor een stichting met de oproep dat “wie de noodzakelijkheid van de oprichting van den Vlaamschen Wielrijders en Toeristenbond gevoelt en mede wil werken aan dit schoone doel, zende zijn betuiging van instemming aan den Boekhandel \u2018Libertas\u2019.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Hoewel Henderickx kritisch stond tegenover het bericht \u2013 hij meende immers dat voorstellen die de Touring Club de Belgique<\/em> (TCB) als \u201choeksteen van hun betoog\u201d namen, gedoemd waren te mislukken \u2013 stuurde hij op 1 juli<\/strong> een berichtje naar de boekhandel, en stelde zich niet veel later (niet toevallig na de twee mislukte fietstochten) \u201cgaarne bereid naar mijn vermogen bij te dragen tot de werkzaamheden.\u201d De eerste link met zijn medetenor, Chris de Does, was daarmee tot stand gekomen. De briefwisseling zou echter van korte duur zijn: Henderickx\u2019s dienstplicht stopte al snel de conversatie tussen de twee.<\/p>\n\n\n\n

Twee jaar lang zou er radiostilte zijn. De Does was in die tijd wel in contact gekomen met de derde tenor \u2013 Stan Leurs \u2013 maar, zoals hij later zelf toegaf in een brief aan Henderickx, concrete plannen hadden ze nog niet gevormd.<\/p>\n\n\n\n

Na 13 april 1921<\/strong> zou alles echter in een stroomversnelling komen. De voorzitter van het Vlaamsche Front, Herman Van Puymbroeck<\/a>, meldde op die dag aan Henderickx dat hij een uitvoerige conversatie met Leurs had gehad over toerisme, en daarbij ook de naam van Henderickx had laten vallen. Van Puymbroeck \u2013 die later ook zou toetreden tot de VTB \u2013 spoorde zijn partijgenoot aan om contact op te nemen met Leurs om te zien wat er allemaal gedaan kon worden.<\/p>\n\n\n\n

Henderickx sprong onmiddellijk in actie: hij contacteerde Leurs op 18 april, <\/strong>en had negen dagen later al een afspraak met de ingenieur om van gedachten te wisselen. Niet veel later zond Henderickx ook een berichtje naar De Does, en deed hem herinneren aan de \u201cpaar brieven [die ik] met u heb gewisseld\u201d twee jaar eerder. De Does was de brieven duidelijk niet vergeten: hij sloot zich direct aan bij het tweetal. Hoewel het maar een kleine groep was, was het optimisme om de stichting van een toeristenbond tot een goed einde te brengen hoog. Zo ook bij Henderickx: \u201cStaan we dus voorlopig enkel met z\u2019n drie\u00ebn, dan maar met z\u2019n drie\u00ebn voorwaarts!\u201d<\/p>\n\n\n\n

Er volgde echter al snel een discussie over wat de volgende stap moest zijn: Henderickx was een voorstander om achter gesloten deuren het werk rustig verder te zetten. Hij meende immers dat er \u201cvooreerst niet meer<\/em> mensen bij het opzet betrokken moeten zijn, dan nodig om daadwerkelijk de voorbereidende organisatie te beramen en tot stand te brengen. Als de Vl.T.B<\/span><\/code>. er staat<\/em>, dan eerst moet tot het publiek gegaan, eerder niet.\u201d Of anders geformuleerd: \u201cPresies zoals men tot z\u2019n gasten zegt: Treedt binnen, dames en heren, de tafel is gedekt.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De Does aan de andere kant was w\u00e9l een voorstander van de publieke route: hij meende dat het nodig was om zoveel mogelijk \u201c\u2019aanpakkers\u2019 bij elkaar te krijgen en de wagen aan het rollen te brengen. Het wordt nu ook tijd!\u201d. Een bijeenkomst in Antwerpen leek hem daarvoor het meest geschikt om ervoor te zorgen dat \u201cer van \u2019t jaar nog iets van [zou] komen.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Jammer genoeg ontbreekt het vervolg van de conversatie tussen de drie tenoren, maar we kunnen wel vaststellen wie uiteindelijk het pleit had gewonnen. Op 9 juni<\/strong> vindt de eerste bijeenkomt van \u201caanpakkers\u201d samen in het Antwerpse caf\u00e9: er zouden uiteindelijk 37 mensen opdagen. Veel werd er uiteindelijk niet beslist en er zouden in de maanden die volgden nog vele debatten en discussies gevoerd worden, maar de eerste steen was wel gelegd: de \u201caanpakkers\u201d hadden de ‘VTBwagen’ aan het rollen gebracht.  <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> Je kan het bericht uit De Standaard <\/em>online terugvinden in de Belgicapress databank: zie https:\/\/www.belgicapress.be\/index.php<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Een deel van de bronnen die werden gebruikt voor dit stuk kun je hieronder raadplegen: <\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n
ADVN VTB A1 Bureelvergadering Vlaamsche Front 27-6-1919<\/a>Download<\/a><\/div>\n\n\n\n
\n
ADVN VTB A1 Ons-Vaderland 29-6-1919<\/a>Download<\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
ADVN VTB A1 Brief Henderickx-De Does 1-07-1919<\/a>Download<\/a><\/div>\n\n\n\n
ADVN VTB A1 Brief Henderickx-Leurs 18-04-1919<\/a>Download<\/a><\/div>\n\n\n\n
ADVN VTB A1 Brief Henderickx-De Does 29-4-1921<\/a>Download<\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Beschrijving van de aanloop naar de ‘officieuze’ stichting van de VTB<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[5,11,8,7,12],"class_list":["post-80","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiefmijn","tag-archief","tag-gebeurtenis","tag-geschiedenis","tag-toerisme","tag-vlaanderen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=80"}],"version-history":[{"count":64,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":640,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/80\/revisions\/640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=80"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=80"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vtb100.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=80"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}